Laïs Lenski tijdens Deurne Wintert op 13/12/09

28 december 2009

Op 13 december 2009 speelde Laïs Lenski tijdens Deurne Wintert… in meubelzaak Pluym. Naar aanleiding daarvan diepte ik de nota’s op die ik eerder dit jaar in april maakte bij de CD-voorstelling van de CD ‘Laïs Lenski’ in het Zuiderpershuis. Hieronder volgen dus twee concertverslagen van Laïs Lenski in Antwerpen. Met enkele foto’s en voor wie wil ook met een filmpje waarin je kan zien hoe de combinatie Laïs Lenski zeer mooi kan samengaan…

Lais Lenski Deurne Wintert 2009 Lais Deurne Wintert 2009 2 Lais Deurne Wintert 2009 4

Zuiderpershuis Antwerpen, 16 april 2009

10 jaar geleden was ik in het Zuiderpershuis voor de CD-voorstelling van de eerste CD van Laïs. Ik hield enorm van Laïs, van de folkgetinte nummers en meerstemmigheid, van het oude, zachte Vlaams waarin ze zongen. Ik herinner me kippevel bij ’t Jeugdig Groen, Bruidsnacht en bij Isabelle, begeleid door een harp. Het enthousiasme om zelf zulke nummers te zingen ook. Laïs was voor mij een eerste kennismaking met meerstemmige zang, en ook nadien hoorde ik zelden stemmen die zo mooi en ongeforceerd meerstemmig samenklonken.

Vanavond was ik weer in het Zuiderpershuis voor een CD-voorstelling van Laïs, met Simon Lenski op cello deze keer. Simon Lenski, gekend van Die Anarchistische Abendunterhaltung, is een goeie muzikant die graag experimenteert met de elektronische mogelijkheden van zijn cello. Zijn cello klonk vanavond af en toe als een cello, maar vaker nog als elektrische zaag, slijpschijf, laag overvliegend vliegtuig, drilboor of iets daartussenin. Het was boeiend, maar het geluid had ietsje stiller mogen staan, en misschien mocht het voor mij af en toe ook ietsje muzikaler klinken. Maar los daarvan is het een mooie en gedurfde combinatie: driestemmige, experimentele zang ondersteund door een enkele cello.

De meisjes van toen zijn dames geworden en hebben een enorme deskundigheid in harmonie en samenzang opgebouwd. De jongedames kregen daarbij een enorme honger aan muzikale creativiteit en het verleggen van vocale grenzen. Hun stemmen zijn zekerder en sterker geworden. Er zijn volgens mij op deze wereld maar weinig zangeressen die kunnen wat Laïs kan, dit behoort tot de wereldtop van stemkunst en harmonie.

Maar vind ik het nog mooi? De donkere, repetitieve, Engelstalige nummers en de te-elektrische-dingen laat ik aan me voorbij gaan. Ik mis de lichtheid en de liefheid van de oude nummers en stemzettingen. Ik ben ook 10 jaar ouder nu, ik kijk met heimwee naar de meisjes, maar toch ook met veel respect naar de dames. Telkens opnieuw blijf ik benieuwd naar de volgende stap in hun proces. Telkens opnieuw denk ik, ik hou ermee op, dit is mijn muziek niet meer, en telkens opnieuw weten ze me toch weer beet te pakken. Zoals vanavond.

Hoe ver kan je gaan in het verleggen van grenzen, kan Laïs nog verder dan experimentele elektro en Dimitri Shostakovich, dan Niko en woordenloze filmmuziek? Of komt er nu een beweging terug richting melodieuze puurheid? Ik durf niet voorspellen wat het wordt. Dat hoeft ook niet. Ieder gaat haar weg. 10 jaar verder dan toen.

Meubelzaak Pluym in Deurne, 13 december 2009

Op zondag 13 december, om 15u00, trad Laïs met cellist Simon Lenski op in Deurne, in het kader van de stadactiviteit ‘Deurne Wintert’. Er was een heel gezellig niet-commercieel kerstmarktje opgezet op een klein pleinje vlakbij de grijze Turnhoutsebaan, met dank aan de Stad Antwerpen. Een kleine opslagplaats achter een grote meubelzaak was omgetoverd tot een geïmpoviseerd concertzaaltje waarin alle oude stoelen en banken uit de meubelzaak een plaats hadden gekregen. Je zou het niet verwachten, maar de klank in deze ruimte was zeer goed.

Hier traden de drie dames van Laïs aan, samen met cellist Simon Lenski. We kregen een zeer mooi concert te horen. De zangeressen waren zeer goed op elkaar ingezongen en klonken uitstekend, de cello nam een mooie ondersteunende en creatieve rol in. Je hoorde dat de artiesten ondertussen zeer vertrouwd zijn met hun repertoire. Het siert deze groep dat hun nummers blijven evolueren, er wordt geëxperimenteerd en er veranderen dingen, het repertoire klinkt rijker dan op de CD die een half jaar eerder uitkwam.

De cello was ook weer wat tot rust gekomen, er wordt nog steeds geëxperimenteerd met elektronische effecten en dat is zeker ok, maar de cello stond nu niet te luid en de drilboor-en-overvliegende-straalvliegtuiggeluiden bleven achterwege. Wat overbleef was een hele mooie combinatie van 3 stemmen en een inventieve en mooie cello-ondersteuning. Een mooi staaltje van deze combinatie vind je in het filmpje onderaan dit verslag.

We hoorden vooral nummers van de laatste 2 CD’s. Meestal in het Engels, maar ook pareltjes in het Frans, Pools en iets Scandinavisch’. Het oudere werk bleef volledig achterwege. Er was slechts een Nederlandstalig nummer bij, van de voorlaatste plaat. Ook de 2 nummers van Dimitri Shostakovich, die Laïs ooit instudeerde met het Vlaams Radiokoor, waren erbij. Ze klonken prachtig, met de loepzuivere sporaanstem van Annelies Brosens in de glansrol. Er was ook een zeer countryachtig klinkend Engelstalig nummer bij dat ik nog niet eerder hoorde.

Bij het binnenkomen vroeg iemand me: “Ha, gij komt ook naar niet-folk luisteren.”  Tja, de klassieke vraag, is Laïs nog folk of niet meer? Op basis van dit concert zeg ik volmondig “ja”. Muziek en teksten met wortels, meerdere talen, een echte cello en een folky meerstemmigheid. Het was een bijzonder mooi optreden, met een perfecte balans tussen de drie stemmen onderling en de cello!

Lais Deurne Wintert 2009 2

Lais Deurne Wintert 2009 4

Lais Lenski Deurne Wintert 2009

Lais Deurne Wintert 2009 3